Namazdan Sonra Tesbihat Nasıl Yapılır? 33'lük Tesbih ve Zikirmatik
Farz namazdan sonra yapılan tesbihat, Peygamberimizin tavsiye ettiği kısa ama değerli bir zikirdir. Tesbihatın sırasını, okunuşlarını ve dijital zikirmatikle nasıl kolaylaştırabileceğinizi anlatıyoruz.
- Tesbihat, farz namazdan sonra 33 Sübhanallah, 33 Elhamdülillah ve 33 Allahu Ekber demek ve bunu tevhid cümlesiyle 100'e tamamlamaktır.
- Türkiye'deki yaygın uygulamada önce 'Allahümme ente's-selâm' duası, ardından Âyetü'l-Kürsî okunur.
- Son sünneti olan vakitlerde tesbihat sünnetten sonra yapılır.
- Sayıyı takip etmek için parmaklar, tesbih veya dijital zikirmatik kullanılabilir.
Namaz tesbihatı, farz namazdan sonra Allah'ı tesbih, hamd ve tekbirle anmaktır. Peygamberimiz, her namazdan sonra 33 kez "Sübhânallah", 33 kez "Elhamdülillâh" ve 33 kez "Allâhü ekber" demeyi ve bunu tevhid cümlesiyle yüze tamamlamayı tavsiye etmiştir (Müslim). Bu yazıda Türkiye'de yaygın olan tesbihat sırasını, okunuşları ve sayıyı kolayca takip etmenin yollarını adım adım anlatıyoruz.
Tesbihat ne zaman yapılır?
Tesbihat farz namazdan sonra yapılır. Türkiye'deki yaygın uygulamada:
- Sabah ve ikindi namazlarında farzın hemen ardından,
- Öğle, akşam ve yatsı namazlarında ise farzdan sonraki son sünnet kılındıktan sonra yapılır. Yatsıda vitir namazı da kılındıktan sonra tesbihata geçilir.
Namazların vakitleri ve sıralaması hakkında bilgi için beş vakit namaz vakitleri yazımıza bakabilirsiniz.
Adım adım tesbihat
1. Selam duası
Selam verdikten sonra şu dua okunur:
Allâhümme ente's-selâmü ve minke's-selâm, tebârekte yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm.
Anlamı: Allah'ım! Sen selamsın (her türlü eksiklikten uzaksın), esenlik ancak sendendir. Ey celal ve ikram sahibi, sen ne yücesin.
Son sünneti olan vakitlerde bu duadan sonra kalkılıp sünnet kılınır; ardından tesbihata devam edilir.
2. Salavat ve Âyetü'l-Kürsî
Yaygın uygulamada salavat getirildikten sonra "Sübhânallâhi ve'l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber, ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhi'l-aliyyi'l-azîm" denir ve Âyetü'l-Kürsî (Bakara 2/255) okunur.
3. 33'lük tesbihler
| Sayı | Söylenen | Anlamı |
|---|---|---|
| 33 | Sübhânallâh | Allah her türlü eksiklikten uzaktır |
| 33 | Elhamdülillâh | Hamd Allah'a mahsustur |
| 33 | Allâhü ekber | Allah en büyüktür |
4. Tevhid ile yüze tamamlama
Doksan dokuz tesbihten sonra şu cümleyle sayı yüze tamamlanır:
Lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'na mahsustur. O her şeye kadirdir.
5. Dua
Tesbihat, eller kaldırılarak yapılan duayla tamamlanır. Dua için belirli bir kalıp zorunlu değildir; kişi kendi diliyle de dua edebilir. Dua "Sübhâne rabbike..." ayetleriyle (Sâffât 37/180-182) ve Fâtiha ile bitirilir.
Sayıyı takip etmenin yolları
- Parmaklar: Peygamberimizin tesbihleri parmaklarıyla saydığı rivayet edilir. Her parmak boğumu bir sayı olarak kullanılabilir.
- Tesbih: 33 veya 99 taneli tesbihler bu iş için yaygın olarak kullanılır.
- Dijital zikirmatik: Telefonda bir sayaç, özellikle uzun zikirlerde ya da yolculukta sayıyı kaybetmemeyi sağlar.
Ezan Alarmı'ndaki zikirmatik
Ezan Alarmı'nın ana ekranındaki zikirmatik, ekrana her dokunuşta sayıyı bir artıran basit bir dijital tesbihtir. Sayaç kaldığınız yerden devam eder; namazdan sonra yarım kalan bir zikri daha sonra tamamlayabilirsiniz. Esmâü'l-Hüsnâ ekranında ise her isim için ayrı bir sayaç bulunur. Allah'ın isimleriyle zikir hakkında bilgi için Esmâü'l-Hüsnâ yazımıza göz atabilirsiniz.
Tesbihatın fazileti
Müslim'in rivayet ettiği hadiste, her namazdan sonra 33 kez tesbih, 33 kez hamd, 33 kez tekbir getirip tevhid cümlesiyle yüze tamamlayan kişinin, günahları deniz köpüğü kadar çok olsa bile bağışlanacağı müjdelenmiştir. Tesbihat kısa sürer; ancak her namazdan sonra tekrarlandığında günün her bölümünde Allah'ı anmayı alışkanlık hâline getirir.
Sonuç
Namaz tesbihatı; selam duası, Âyetü'l-Kürsî, 33'er kez tesbih, hamd ve tekbir ile bunları yüze tamamlayan tevhid cümlesinden oluşur ve duayla biter. Farz değildir, ama faziletli bir sünnettir. Sayıyı takip etmek için parmaklarınızı, bir tesbihi ya da telefonunuzdaki zikirmatiği kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tesbihat farz mı?
Hayır. Tesbihat farz veya vacip değildir; Peygamberimizin tavsiye ettiği ve faziletini bildirdiği bir zikirdir. Vaktiniz dar olduğunda kısaltabilir ya da daha sonra yapabilirsiniz.
Tesbihatı parmakla saymak caiz mi?
Evet. Peygamberimizin tesbihleri parmaklarıyla saydığı rivayet edilir. Tesbih ya da dijital zikirmatik kullanmak da sayıyı takip etmek için kullanılan bir araçtır.
Öğle namazında tesbihat ne zaman yapılır?
Türkiye'deki yaygın uygulamada farzdan sonra son sünneti olan öğle, akşam ve yatsı namazlarında tesbihat son sünnetten sonra yapılır. Sabah ve ikindi namazlarında ise farzın hemen ardından yapılır.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Müslim, Mesâcid 146 (33'lük tesbih ve 100'e tamamlama hadisi)
- Müslim, Mesâcid 136 ('Allahümme ente's-selâm' duası)
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, Tesbihatla ilgili soru-cevaplar
- TDV İslâm Ansiklopedisi, Tesbih maddesi
Dinî hükümlere ilişkin bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel durumunuza özel sorularınız için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Din İşleri Yüksek Kurulu sayfalarına veya bölgenizdeki müftülüğe başvurabilirsiniz.